ၶႅၵ်ႇ/တွၼ်ႈႁူၵ်း

ဝၢႆးသေ ၽၢတ်ႇယၢၼ်ႇၵၼ်ယဝ်ႉ တူဝ်ၽၢတ်ႇၵၼ်သေတႃႉ ၸႂ်ၸၢႆးၼွင်ႉလႄႈၽူၺ်းတႄႉ လွမ်လွမ်ၶွႆႈၵၼ်ယူႇ။ ၸၢႆးၼွင်ႉ မုင်ႈမွင်းၽူၺ်းယူႇသေတႃႉ ဝၼ်းယဝ်ႉလိူၼ်၊ လိူၼ်ယဝ်ႉပီ လႅၵ်ႈလၢႆႈၵႂႃႇသေတႃႉ တေပဵၼ်တၢင်းမုင်ႈမွင်းယူႇလၢႆလၢႆၵူၺ်း ။

ၽူၺ်းၵေႃႈ ၽႅဝ်မိူဝ်းတႃႈၵုင်ႈ သေတႃႉ ဝူၼ်ႉၶွပ်ႈထိုင် လွင်ႈဢၼ်မၼ်းၵမ်းၵမ်း ဝူၼ်ႉၶွပ်ႈၼၼ်ႉတႄႉ ပဵၼ်ၸဝ်ႈလေႃႉမႃႉယဝ်ႉ ။

လွင်ႈဢၼ်လႆႈတႆႇၶူဝ်ၽႅၼ်သေ မိူဝ်ႈမၼ်းၵူဝ်တူၵ်းၶူဝ်ၼၼ်ႉ ပိူင်ၼိုင်ႈ လွင်ႈဢၼ်မၼ်းၼၢင်း ၽႅတ်းၸိူၵ်ႈမႃႉသေ ဢဝ်မႃႉလေႃႉ လႅၼ်ႈထင်ႇၼၼ်ႉ ပိူင်ၼိုင်ႈ သွင်လွင်ႈၼႆႉ ဝူၼ်ႉၶိုၼ်းမိူဝ်ႈလႂ်ၵေႃႈ တိုၵ်ႉမႂ်ႇသႂ်ဝႆႉ ၼႂ်းၸႂ်ယူႇ တႃႇသေႇ ။

ဝၼ်းၼိုင်ႈ ။

ယိင်းၸၢမ် ႁပ်ႉလႆႈလိၵ်ႈၽိုၼ်ၼိုင်ႈသေ မႃးၽုၺ်ႇလူတူၺ်းယူႇ။

ယိင်းၸၢမ် -

ၽူၺ်း ၶုၵ်းၸႂ်လႆႈသေ တႅမ်ႈလိၵ်ႈမႃးယဝ်ႉ -

ၽွင်းယၢမ်းႁပ်ႉႁၼ်လိၵ်ႈၽိုၼ်ၼႆႉ ႁႂ်ႈပဵၼ်ၽွင်းယၢမ်း မႂ်ႇသုင်ၵူႈပိူင်ပိူင်သေၵမ်းၼႆ ယွၼ်းသူးပၼ်ယူႇ ၶႅပ်းႁၢင်ႈ ဢၼ်ႁဝ်းထႆႇဝႆႉၸွမ်းၵၼ်ၸိူဝ်းၼၼ်ႉၵေႃႈ ၸင်ႇလႆႈသူင်ႇမႃးၸွမ်း လိၵ်ႈၽိုၼ်ၼႆႉ ၵမ်ႈၽွင်ႈယဝ်ႉ -

ၽူၺ်းတႄႉ တူၺ်းႁၼ်ၶႅပ်းႁၢင်ႈၸိူဝ်းၼႆႉသေ ပဵၼ်ဢၼ်ၶုၵ်းၸႂ်လႆႈ ယိင်းၸၢမ်ၶဝ်တႄႉတႄႉယဝ်ႉ - ၶႅပ်းႁၢင်ႈဢၼ်ယိင်းၸၢမ် ထႆႇပၼ် ႁႃးသွင်ၵေႃႉၸဝ်ႈလေႃႉမႃႉၼၼ်ႉ ၵတ်ႉၵႃႈ ၵူၼ်းလူင်ၶဝ် ဢမ်ႇႁၼ်လႃႈ ၽူၺ်းလႆႈဢဝ်လၵ်ႉသိူင်ႇဝႆႉ တေႃႇမိူဝ်ႈလဵဝ်ဢိူဝ်ႈ - တေသိၵ်ႇသေ ၸုၵ်ႇၽႆးပႅတ်ႈ ၼႆၵေႃႈ သမ်ႉလွမ်သေလၢႆဝၢႆလႄႈ ၸင်ႇလႆႈလၵ်ႉသိမ်းဝႆႉသေ ၶႂ်ႈၸႂ်လမ်တေႃႇ ယိင်းၸၢမ် ၵေႃႉဢၼ် မိုဝ်းလူၼ်းၼၼ်ႉၵူၺ်းယဝ်ႉ-

ပေႃးတၼ်းၼႆ ၵႆႉတႅမ်ႈလိၵ်ႈ မႃးတီႈၽူၺ်းၽွင်ႈၼႃႈ - ၽူၺ်း တေမွင်းလိၵ်ႈယိင်းၸၢမ်ၶဝ်ဝႆႉယူႇ - ၸဝ်ႈလေႃႉမႃႉၵေႃႈ တေႃႈၶုၵ်းၸႂ်လႆႈပႃးယူႇ မၢင်ပွၵ်ႈမၢင်လႂ် ယိင်းၸၢမ်ၶဝ်တႄႉ တေၵႆႉၺႃးၵၼ်ယူႇယူဝ်ႉ -

ၸွင်ႇမၼ်းထၢမ် လွင်ႈၽူၺ်းယူႇႁိုဝ် ?

လွင်ႈတၢင်း မီးၼင်ႇၼႆၵူၺ်းလႄႈ ယွၼ်းလိုဝ်ႈၵွၼ်ႇ -

ႁႂ်ႈယူႇလီၵိၼ်ဝၢၼ်ၵၼ်သေၵမ်း -

ယူႇလီယူႇ

ၽူၺ်း ( တႃႈၵုင်ႈ )

ယိင်းၸၢမ်လူလိၵ်ႈယဝ်ႉၵႂႃႇသေ သိုပ်ႇလွမ်တူၺ်း ၶႅပ်းႁၢင်ႈ ဢၼ်ၶဝ်ထႆႇႁူမ်ႈၵၼ်ၼၼ်ႉယူႇ ။ မၼ်းၵေႃႈ ၸင်ႇတႅမ်ႈတွပ်ႇလိၵ်ႈၸူးၽူၺ်းၶိုၼ်း ၽိုၼ်ၼိုင်ႈယဝ်ႉ။

ထိုင် -

ၽူၺ်း ( တႃႈၵုင်ႈ )

ၸၢမ် မီးလိၵ်ႈၶွပ်ႈၸႂ်သေ ၶိုၼ်းတွပ်ႇလိၵ်ႈမႃး ၼင်ႇၼႆယဝ်ႉ -

ယွၼ်ႉပိူဝ်ႈ ၵႂၢမ်းတိူင်ႇၵၢဝ်ႇယွၼ်းသူး ၽူၺ်းၼၼ်ႉလႄႈ ၸၢမ်ၶဝ် ယူႇလီၵိၼ်ဝၢၼ်ယူႇ - ၵွပ်ႈပိူဝ်ႈ ၸၢမ်မိုဝ်းလူၼ်းလႄႈ ၽူၺ်းၶႂ်ႈၸႂ်လမ်တေႃႇၼႆႁႃႉ ? ယူဝ်ၶႄး တေလၵ်ႉလွမ်တၢင်ႇၶွပ်ႈၸႂ်ယူႇႁိုဝ် ၵေႃႈဢမ်ႇႁူႉ?

တီႈၼႂ်းလိၵ်ႈၽူၺ်းၼၼ်ႉ ၽူၺ်းတႅမ်ႈဝႃႈမႃး “ၸဝ်ႈလေႃႉမႃႉၵေႃႈ တေႃႈၶုၵ်းၸႂ်လႆႈပႃးယူႇ မၢင်ပွၵ်ႈမၢင်လႂ် ” ၼႆႁႃႉ ? ယူဝ်ၶႄး ၶုၵ်းၸႂ်လႆႈယူႇတႃႇသေႇႁိုဝ်ၵေႃႈ ဢမ်ႇႁူႉလူင် ?

တင်းၸဝ်ႈလေႃႉမႃႉလႄႈၸၢမ်ၶဝ် ဢမ်ႇသူႈၺႃးၵၼ်ၵူၺ်း - မိူဝ်ႈဝၼ်းၼၼ်ႉ လႆႈၺႃးမၼ်းပွၵ်ႈၼိုင်ႈဢိူဝ်ႈ - ၼၢႆးၶဝ် ဢမ်ႇပေႃးယူႇလီလႄႈ မၼ်းဢဝ်ၼၢႆးၶဝ် မႃးၶိုၼ်ႈႁူင်းယႃလူင် ၼႆယဝ်ႉ - ၽွင်းမိူဝ်ႈမၼ်း မႃးတီႈႁူင်းယႃၼၼ်ႉ ၸၢမ်ၶဝ်ၵေႃႈ ဢမ်ႇပဵၼ်ၵႂႃႇထူပ်းမၼ်း - ဝၼ်းဢၼ်ၸၢမ်ၶဝ် ၵႂႃႇႁႃမၼ်း တီႈႁူင်းယႃႇၼၼ်ႉ ငိၼ်းၶၢဝ်ႇဝႃႈ မၼ်းဢဝ်ၼၢႆးၶဝ် လူင်းႁူင်း ယႃၵႂႃႇယဝ်ႉ ၼႆဢိူဝ်ႈ -

တီႈႁူင်းယႃၼၼ်ႉ မီးတႆးၵေႃႉႁဝ်းဝႆႉၵေႃႉၼိုင်ႈလႄႈ မၼ်းၶိုၼ်း ၶႆႈၼႄႁဝ်း လွင်ႈၸဝ်ႈလေႃႉမႃႉ ပွတ်းဢွၼ်ႇတွၼ်ႈၼိုင်ႈယဝ်ႉ - ၸွင်ႇၽူၺ်းတေၶႂ်ႈႁူႉႁိုဝ်? တေၶႂ်ႈႁူႉယူႇယူဝ်ႉ ၼေႃႈ- ၸိုဝ်ႈမၼ်းတႄႉႁွင်ႉဝႃႈ ၸၢႆးၼွင်ႉၼႆယဝ်ႉ - လႆႈႁူႉဝႃႈ ပေႃႈမႄႈမၼ်း ဢမ်ႇမီးၸဵမ်လဵၵ်ႉသေ ၼၢႆးၶဝ် ၵဵပ်းလဵင်ႉၸဵမ်လဵၵ်ႉ တေႃႇထိုင်ယၢမ်းလဵဝ် ၼႆႉယဝ်ႉ -

ၵွပ်ႈၼႆ မၼ်းၼႆႉ ႁၵ်ႉၼၢႆးၶဝ်တႄႉတႄႉၼႆယဝ်ႉ - မိူဝ်ႈႁဝ်းၶီႇလေႃႉမႃႉမၼ်းၼၼ်ႉ ၽူၺ်းၵေႃႈ တေၶုၵ်းၸႂ်လႆႈယူႇၵႂႃႈ - မၼ်းၵိုတ်းသိုဝ်ႉယႃႈယႃ တႃႇၼၢႆးၶဝ်ၼၼ်ႉလႄႈသင် - မိူဝ်ႈမၼ်း ဢၢင်ႈႁေႃႈလေႃႉမႃႉ ၵႂႃႇပၼ်ယႃႈယႃ ၼၢႆးၶဝ်ၼၼ်ႉလႄႈသင် ၽွင်းႁဝ်းႁၢမ်းသီးမၼ်းဝႆႉၼၼ်ႉ ၼႃႈမၼ်း ပေႃးႁဵဝ်ႇဢူၼ်ႈၵႂႃႇၼၼ်ႉ ၵွပ်ႈယွၼ်ႉပိူဝ်ႈမၼ်းၸႂ်မႆႈတႃႇၼၢႆးၶဝ်ၼၼ်ႉၼႆ ထၢင်ႇၸႅင်ႈယူႇ -

ၸၼ်ႉလိၵ်ႈမၼ်းတႄႉ ပူၼ်ႉၸၼ်ႉပႅတ်ႇယဝ်ႉသေတႃႉ တီႈႁိူၼ်းၶဝ် ဢမ်ႇမီးၽႂ်ႁဵတ်းၵၢၼ်လႄႈ မၼ်းလႆႈဢွၵ်ႇႁူင်းႁဵၼ်းသေ ႁဵတ်းၵၢၼ်လဵင်ႉၼၢႆးဢွၼ်ႇ ၼၢႆးလူင်ၶဝ်ၼႆယဝ်ႉ - လႆႈႁူႉဝႃႈ မၼ်းၼႆႉပဵၼ် ၵူၼ်းၶတ်းၸႂ်ၵၢၼ်တႄႉတႄႉ ၼႆဢိူဝ်ႈ -

ၵူၺ်းၵႃႈ မၢင်ပွၵ်ႈဢၢပ်ႈမၼ်းတေၸႂ်လဵၵ်ႉ ၵွပ်ႈၽဝမၼ်းယူႇယူဝ်ႉၼေႃ ? မိူဝ်ႈႁဝ်းဝႃႈတီႈ လေႃႉမၼ်းထိူင်း သင်ဢဝ်ၵႃးၵႂႃႇသူင်ႇၼႆ သမ်ႉပေႃးႁွတ်ႈယဝ်ႉယဝ်ႈ ၼႆၼၼ်ႉ မၼ်းၶိုၼ်းလွမ်တူၺ်းၽူၺ်းသေ လၢတ်ႈဝႃႈ “ ႁဝ်းၶႃႈသမ်ႉဢမ်ႇမီးၵႃး ၸိူင်ႉၼင်ပိူၼ်ႈၶႃႈလႄႇ ” ၼႆၼၼ်ႉ ၸွင်ႇၽူၺ်း တိုၵ်ႉတွၼ်းႁိုဝ် ? -

မိူဝ်ႈၸၢမ် ထူပ်းၺႃးမၼ်းၼၼ်ႉ ၸၢမ်လႅၼ်ဝႃႈ ၽူၺ်းတႅမ်ႈလိၵ်ႈမႃးဢိူဝ်ႈ ၶုၵ်းၸႂ်လႆႈပႃး ၸဝ်ႈလေႃႉမႃႉႁဝ်းယူႇ ၼႆၼၼ်ႉ မၼ်းဝႃႈ -

“ ၵူၼ်းဝဵင်းလူင် ၵူၼ်းမီးလူင် ၸိူင်ႉၼင်ႇၽူၺ်းၶဝ်ၼၼ်ႉ ၽႂ်ဢမ်ႇမႃး ၶုၵ်းၸႂ်လႆႈ ႁဝ်းၵူၼ်းၽၢၼ် ” ၼႆယဝ်ႉ -

ဝၢႆးသေၼၼ်ႉ ၸၢမ်ၵေႃႈ ဢမ်ႇထူပ်းမၼ်းထႅင်ႈယဝ်ႉ -

ၽူၺ်း ... လိၵ်ႈၵေႃႈ ယၢဝ်းၵႂႃႇယဝ်ႉလႄႈ ယွၼ်းလိုဝ်ႈၵွၼ်ႇ -

ယိင်းၸၢမ် ( မေႇမဵဝ်ႉ )

ၽူၺ်း ယိပ်းလိၵ်ႈ ဢၼ်ယိင်းၸၢမ် ပၼ်မႃးၼၼ်ႉသေ ပႆမႃး ၼႂ်းသူၼ်မွၵ်ႇယူႇ ၊ မၼ်းၼၢင်းၽႅဝ်မႃး တီႈဢုမ်မွၵ်ႇ ဢၼ်မၼ်းသိုဝ်ႉမႃး တီႈၸဝ်ႈလေႃႉမႃႉၼၼ်ႉသေ မႃးလွမ်တူၺ်း မွၵ်ႇၼၢင်းသီ ဢၼ်ၵီႈႁၢင်ႈလီၼၼ်ႉယူႇ ။

ၼႂ်းၵႄႈလူင်ႇမွၵ်ႇၼၢင်းသီၼၼ်ႉ ႁၼ်ၼႃႈၸဝ်ႈလေႃႉမႃႉ ယုမ်ႉၼႄမၼ်းၼၢင်းဝႆႉယူႇ ၊ မၼ်းၼၢင်း ၸင်ႇဝူၼ်ႉ ၼႂ်းၸႂ်မၼ်း -

“ ဢေႃး ... ... ၸဝ်ႈလေႃႉမႃႉ ... ၸိုဝ်ႈၸဝ်ႈလေႃႉမႃႉ ႁွင်ႉဝႃႈ ၸၢႆးၼွင်ႉၼႆႁႃႉ ... ၸၢႆးၼွင်ႉၵူၺ်းၵႃႈ တေဢမ်ႇၶုၵ်းၸႂ်လႆႈၽူၺ်း ၽူၺ်းတႄႉ ...ၶုၵ်းၸႂ်လႆႈ ၸၢႆးၼွင်ႉယူႇၼႆ တေလႆႈႁဵတ်းႁိုဝ်လၢတ်ႈပၼ် ႁႂ်ႈၸၢႆးၼွင်ႉႁူႉလႃႇ ...”

ၽူၺ်းလွမ်လွမ် ၼူမ်မွၵ်ႇၼၢင်းသီၼၼ်ႉ ၵမ်းၼိုင်ႈသေ ပႆၶဝ်ႈမိူဝ်း ၼႂ်းႁိူၼ်းၶဝ်ယဝ်ႉ။