မွၵ်ႇလူင်ႇလဵဝ်/ၶေႃႈၶွပ်ႈၸႂ်
ပုၼ်ႈတႃႇၶႃႈႁဝ်းတေတႅမ်ႈပဵၼ်လႆႈ ပပ်ႉသၢင်း(ဝုတ်ႉထူႉ) ၸိူဝ်းၼႆႉၼႆၸိုင် ၶွပ်ႈၸႂ်ယႂ်ႇၼမ်ထိုင် ဢၼ်သွၼ်လိၵ်ႈတႆးပၼ် ၶႃႈႁဝ်း-
- မေႃသွၼ် ပီႈၸၢႆးသႅင်ၸိုၼ်ႈ (တၢင်ႉယၢၼ်း)
- မေႃသွၼ်ၸၢႆးၶုၼ်မိူင်း (မိူင်းၵိုင်)
- မေႃသွၼ်ၼၢင်းမိၼ်ႉတဵင်း (မိူင်းၼၢႆး)
- မေႃသွၼ်ၼၢင်းမုၼ်ႇၶမ်းဢွင်ႇ (ၶမ်းတီႈ)
- မေႃသွၼ်ၸၢႆးမွၵ်ႇၶမ်းသွႆႈ (မူႇၸေႈ)
- မေႃသွၼ်ၸၢႆးဢွင်ႇမျၢတ်ႈ (ႁူဝ်ပၢင်ႇမေႇမဵဝ်ႉ)
- မေႃသွၼ်ၸၢႆးၸိင်ႇၽေႇ (မိူင်းယႆ)
- မေႃသွၼ်ၸၢႆးတဵင်းၵျေႃႇ (မိူင်းၵိုင်)
- မေႃသွၼ်ၸၢႆးၼေႃႇၶိူဝ်း (ႁူဝ်ပၢင်ႇမေႇမဵဝ်ႉ)
သေၵူၺ်းဢမ်ႇၵႃး ၼင်ႇႁိုဝ်ၶႃႈႁဝ်းတေပႃးၸႂ်ၽၢႆႇတႅမ်ႈလိၵ်ႈၼၼ်ႉ ၶွပ်ႈၸႂ်ယႂ်ႇၼမ်ထိုင် ၵေႃႉၼႄပၼ်ၶူးလၢႆး ဢွၼ်ၽုၵ်ႇ သွမ်ႈသၢႆၸႂ်တႅမ်ႈလိၵ်ႈပပ်ႉၸိူင်းတႆး ယိင်းယိင်းၼွင်ႉ(ၵျွင်ႉမႄး - ၸၼ်ႉၸွမ်ဝဵင်းလိူဝ်ႇ) ၼၼ်ႉယူႇတႃႇသေႇ။ လိူဝ်သေၼၼ်ႉ တမ်ႈတီႈဢူၺ်းၵေႃႉ ၸၢႆးယိင်းၶဝ် ဢၼ်မႃးပၼ်တင်းၶႂ်ႈၸႂ် တၢင်းႁူႉငိၼ်းတၢင်းႁူႉႁၼ် တၢင်းတူဝ်ထူပ်း တၢင်းလၢတ်ႈသူပ်းၸိူဝ်းၼၼ်ႉၵေႃႈ ၶွပ်ႈၸႂ် ဢမ်ႇလိုမ်းၵုင်ႇမုၼ်သေ ပွၵ်ႈၼႆ ၸင်ႇတႅမ်ႈမၢႆတၢင်ႇၽိုၼ်ဝႆႉ ၼႂ်းလိၵ်ႈၼႆႉ မီးၼင်ႇၼႆဢေႃႈ။
ႁႅင်းသိူဝ်ၶႅင် - တၢင်ႉယၢၼ်း
ၼပ်ႉယမ်ထိုင်
ၽူႈသိုပ်ႇမိုတ်ႈလႄႈ ၽူႈႁၵ်ႉလိၵ်ႈတႆးတင်းသဵင်ႈ
ၵွပ်ႈပိူဝ်ႈ ဢမ်ႇပဵၼ်တွပ်ႇလိၵ်ႈထိုင် တမ်ႈတီႈၵေႃႉလႂ်ၵေႃႉၼၼ်ႉလႄႈ ၸင်ႇလႆႈၶွၼ်ႈလုမ်းၵၼ်သေ တွပ်ႇပၼ်ႁူမ်ႈၵၼ် ႁႂ်ႈပဵၼ်ဢၼ်လဵဝ်ၼၼ်ႉယဝ်ႉ၊ ၵွပ်ႈပိူဝ်ႈယုမ်ႇယမ်ဝႃႈ “ႁူမ်ႈၵၼ်ပဵၼ် ဢၼ်လဵဝ်ၼၼ်ႉၶႅမ်ႉသေပိူၼ်ႈ”ၼႆၼၼ်ႉယဝ်ႉ။
လိၵ်ႈသိုပ်ႇမိုတ်ႈ ဢၼ်ၽူႈႁၵ်ႉလိၵ်ႈႁဝ်ႈၶဝ်ၵူႈတီႈ ပၼ် မႃးတီႈၽူႈတႅမ်ႈလိၵ်ႈၼၼ်ႉ ၽူႈတႅမ်ႈလိၵ်ႈ မီးတၢင်းၸူမ်းသိူဝ်းသေ ႁပ်ႉလႆႈယူႇဢေႃႈ၊ မၢင်ၽိုၼ်လႆႈၵဵပ်းထွၼ်သႂ်ႇၼႂ်းၶေႃႈထၢမ်တွပ်ႇ၊ မၢင်ၽိုၼ်သမ်ႉ ဢမ်ႇပဵၼ်သႂ်ႇသေတႃႉ ယႃႇပေၸႃႉၸႂ်သေၵမ်း။
လႆႈလူႁၼ်လိၵ်ႈသိုပ်ႇမိုတ်ႈ ဢၼ်တႅမ်ႈမႃးၸိူဝ်းၼၼ်ႉသေ ၽူႈတႅမ်ႈလိၵ်ႈၵေႃႈ လႆႈႁူႉႁၼ် လွင်ႈသၢႆငၢႆပပ်ႉႁဝ်းလႄႈ ပဵၼ်ဢၼ်မီးၼမ်ႉတွၼ်းၽွၼ်းလီတႄႉယူႇ ငိၼ်းၸူမ်းၶွပ်ႈၸႂ်ၼိူဝ် ၽူႈ သိုပ်ႇမိုတ်ႈၵူႈၵေႃႉယူႇ။
ၼင်ႇႁိုဝ်ယၢင်ႈတိၼ် တေဢမ်ႇပိူင်ႈ ယိူင်းဢၢၼ်းတေ ဢမ်ႇႁိူင်ႈၼၼ်ႉ ၽူႈတႅမ်ႈလိၵ်ႈၵေႃႈ လႆႈပိုင်ႈဢိင်ၽူႈႁၵ်ႉလိၵ်ႈ ၽူႈသိုပ်ႇမိုတ်ႈ၊ ၽူႈပၼ်ႁႅင်းႁဝ်းၶဝ်ယႂ်ႇယႂ်ႇၼမ်ၼမ်သေ တေသိုပ်ႇလပ်ႉပၢႆ ၵမ်ၵႂႃႇထႅင်ႈယူႇ။
✽ ယွၼ်ႉပိူဝ်ႈ လႆႈႁူႁၼ်လိၵ်ႈၶေႃႈပၼ်ႁႅင်း
✽ ယွၼ်ႉပိူဝ်ႈ လႆႈႁပ်ႉတုင်းဢဝ်ၶေႃႈယွၼ်းသူးလီ
✽ ယွၼ်ႉပိူဝ်ႈ လႆႈႁူႉႁၼ်တၢင်းႁၼ်ထိုင်ၵၼ်
✽ ယွၼ်ႉပိူဝ်ႈ လႆႈႁူႉထိုင် တၢင်းမုင်ႈမွင်းတမ်ႈတီႈၽူႈသိုပ်ႇမိုတ်ႈႁဝ်းၶဝ်လႄႈ ၽူႈတႅမ်ႈလိၵ်ႈၵေႃႈ မီးႁႅင်းၸႂ်ယႂ်ႇ မီးလႅင်းသႂ်မႂ်ႇ တႄႉတႄႉသေ တႅပ်းတတ်းလတ်းၸႂ်ၼင်ႇၼႆ
“ၵဝ်တေသိုပ်ႇၶတ်းၸႂ် ထႅမ်ၽိူမ်ႉပၼ် ၵၢင်ၸႂ်ၽူႈႁၵ်ႉ လိၵ်ႈတႆးႁဝ်းၶဝ် တေႃႇၸူဝ်ႈပၢၼ်ပႅ င်ႈၼင်ႇပွင်ပဵၼ်လႆႈၼၼ်ႉယူႇ”
မိူဝ်းၼႃႈထႃႈပၢႆမႃးၼႆၵေႃႈ မီးတၢင်းႁၼ်ထိုင်လီလီၸႃႉၸႃႉ ၸိူင်ႉႁိုဝ်သေဢမ်ႇဝႃႈ ၶႅၼ်းတေႃႈ တႅမ်ႈလိၵ်ႈၸီႉသင်ႇမွၵ်ႇလၢတ်ႈ ပၼ်မႃးယႂ်ႇယႂ်ႇၼမ်ၼမ်သေၵမ်း။
တေၸူမ်းသိူဝ်းသေ မုင်ႈမွင်းၶေႃႈသင်ႇသွၼ်၊ ၶေႃႈၸီႉသင်၊ ၶေႃႈပၼ်ႁႅင်း ၽူႈတႅမ်ႈလိၵ်ႈႁဝ်းၶဝ်ယူႇ၊ ယိူင်းဢၢၼ်းၵၢင်ၸႂ် မီးပိူင်လႂ် မႂ်ႇသႂ်ၸဵဝ်းတဵမ်ထူၼ်ႈသေၵမ်း။
ၼပ်ႉယမ်ယႂ်ႇၼမ်သေလႄႈ
ႁႅင်းသိူဝ်ၶႅင်
မွၵ်ႇလူင်ႇလဵဝ်၊ ႁႅင်းသိူဝ်ၶႅင်တၢင်ႉယၢၼ်း၊ မွၵ်ႇၵူႇသွႆႈလႅင် တႃးၵုင်ႈ၊ ပီ 2004