ပပ်ႉႁဵၼ်း ၾိင်ႈပိူင်ပၢၼ်မႂ်ႇ ပုၼ်ႈတႃႇၵူၼ်းမိူင်းတႆး/လွင်ႈလဵပ်ႈႁဵၼ်း
ၶေႃႈပွၼ်ႈၸႂ်
[မႄးထတ်း]"ၿႃႁုသၸ်ၸၺ်ၸ သိပ်ပၺ်ၸ၊ ဝိၼယေႃၸ သုသိၵ်ၶိတေႃ" ႁူႉၸွတ်ႇၶႂၢင်ၵႂၢင်ႈ မေႃသၢင်ႈမေႃပွင် ႁွမ်းသွင်ပၵ်းပိူင်လႆႈၼႆႉ ပဵၼ်ဝႆႉမင်ႇၵလႃႇလူင်ယဝ်ႉ။
တွၼ်ႈတႃႇၵူၼ်းၼိုင်ႈၵေႃႉ ပေႃးတေလႆႈယူႇၵတ်းယဵၼ်ၶိုၼ်ႈယႂ်ႇၵႂႃႇ ၼႂ်းၶွပ်ႇဝူင်းၵူၼ်းဢၼ်ၼိုင်ႈၼႆႉ ပၢႆးဝူၼ်ႉ ပၢႆးလၢတ်ႈ ပၢႆးႁဵတ်း ၵူႈလွင်ႈလွင်ႈဢၼ်ၶွပ်ႇဝူင်းၵူၼ်း ယိပ်းတိုဝ်ႈယူႇလႄႈ လီယိပ်းတိုဝ်းၵႂႃႇၼၼ်ႉ ႁူႉလႆႈလၢတ်ႈၼႄ ႁဵၼ်းၼႄၵႂႃႇ ၸဵမ်မိူဝ်ႈလဵၵ်ႉမိူဝ်ႈလႅင်။ မၼ်းၸင်ႇတေမီး တၢင်းၸပ်းယၢမ်ႈသေ ယိပ်းတိုဝ်းၵႂႃႇလႆႈ လႄႈ ပဵၼ်ၽွၼ်းလီတႃႇတူဝ်မၼ်း ဢိၵ်ႇၶွပ်ႇဝူင်းၵူၼ်းဢၼ်မၼ်းယူႇသဝ်းၼၼ်ႉယဝ်ႉ။
လၢႆးႁဵတ်းလၢႆးသၢင်ႈ
[မႄးထတ်း]- ပေႃႈမႄႈ လႄႈ ၽူႈယိပ်း ထိင်းလုၵ်ႈဢွၼ်ႇၼႆႉ တေလႆႈပဵၼ်ၶူးသွၼ်ဢွၼ်တၢင်းသုတ်းသ ေႁႂ်ႈပေႃးမီးၸႂ်သိုဝ်ႈ ၸႂ်ၽႃႇၵၢင်ဝၢင်းၶိုင်ႈ ၸႂ်ႁၵ်ႉတြႃးမႅၼ်ႈႁၵ်ႉၸိူဝ်ႉၸၢတ်ႈ ၽႅၼ်ႇလိၼ်ၽႃႇသႃႇ ၾိင်ႈငႄႈ လႄႈ သႃႇသၼႃႇ တီႈၵိူဝ်းလီတူဝ်ၵဝ်ႇဢိၵ်ႇပႃးၸႂ်ႁတ်းႁၢၼ်။ လိူဝ်ၼၼ်ႉ ၸဵမ်မိူဝ်ႈလဵၵ်ႉ လႆႈၽိုၵ်းပၼ်ၵႂႃႇ ႁႂ်ႈပေႃးမေႃၵိၼ်မေႃယူႇ မေႃၼုင်ႈမေႃၸွႆႈႁဵတ်းၵၢၼ်ႁိူၼ်း မေႃလၢတ်ႈမေႃသိူၵ်ႈသမ်ႇ မီးၸႂ်ၶႂ်ႈလဵပ်ႈႁဵၼ်းတၢင်းႁူႉတၢင်းႁၼ်ၵႂႃႇ။
- ပေႃးထိုင်ၸူဝ်ႈၶူပ်ႇၸဵမ်ယႂ်ႇယဝ်ႉ လီလႆႈသူင်ႇႁူင်းႁဵၼ်း ဢမ်ႇၼၼ်ဝတ်ႉၵျွင်းမုၼ်ၸဝ်ႈ ႁႂ်ႈပေႃးႁူႉမေႃလိၵ်ႈလၢႆးၵူၺ်းဢမ်ႇၵႃး ႁႂ်ႈမီးၸႂ်ပိုင်ႈဢိင်တူဝ်ၵဝ်ႇပဵၼ်ၵူၼ်းလီ ၵူၼ်းမီးၸႂ်ၽႃႇၵၢင်ဝၢင်းၶိုင်ႈမီးပၵ်းပိူင်ၵႂႃႇ။ ၼင်ႇဢၼ်ဢင်ႇၵႃႇၶိူင်ႈပိူင်ဢၼ်ၼႄမႃးတီႈၶေႃႈ(1)ၼၼ်ႉၵေႃႈႁႂ်ႈလႆႈသိုပ်ႇၽႄႈတိူၼ်းၵႂႃႇၼႂ်းႁူင်းႁဵၼ်း။
- ထိုင်မႃးဢႃႇယုသႅၼ်းႁၢတ်ႈႁၢႆးယဝ်ႉ ႁႂ်ႈလႆႈသိုပ်ႇလဵပ်ႈႁဵၼ်းၼႃႈၵၢၼ်လဵင်ႉတွင်ႉၶဝ်ၵႂႃႇ။
- ပၼ်ႇၺႃႇဢၼ်ဝႃးၼႆႉ ဢမ်ႇၸၢင်ႈသုတ်းတိူၵ်ႈလႄႈ တီႈလမ်ႇလွင်ႈသုတ်းသုတ်းၼၼ်ႉ ၶေႃႈယိူင်းမၢႆ ၶွင်ၵၢၼ်လဵပ်ႈႁဵၼ်းၼႆႉ ဢမ်ႇၸႂ်ႈတႃႇႁႂ်ႈႁူႉဝႆႉမေႃဝႆႉလၢႆလၢႆ၊ လူဝ်ႇလႆႈၸႂ်ႉတိုဝ်းၵႂႃႇလႄႈ ပိုတ်ႇဝႆႉတူဝ်ႁဝ်းၸႂ်ႁဝ်း ၼင်ႇႁိုဝ်ပေႃႈတေလႆႈမႃးထႅင်ႈ တၢင်းႁူႉတၢင်းမေႃဢၼ်တေသၢင်ႇထုၵ်ႇ တႃႇတူဝ်ၵဝ်ႇ ဢိၵ်ႇၸိူဝ်ႉၸၢတ်ႈဝၢၼ်ႈမိူင်းတူဝ်ၵဝ်ႇ သေႇသေႇၼၼ်ႉယဝ်ႉ။
- ဢၼ်ၽြႃးပဵၼ်ၸဝ်ႈသင်ႇသွၼ်ဝႆႉၼႆႉ ပၵ်းပိူင်(သီႇလ)ပဵၼ်ငဝ်ႈငႃႇမူႇလယဝ်ႉ။ မီးပၵ်းပိူင် ၸင်ႇမီးၸႂ်ၼိမ်သဝ်း(သမႃႇထိ)လႆႈ။ မီးၸႂ်ၼိမ်သဝ်းယဝ်ႉ ၸင်ႇမီးၼမ်ႉၵတ်ႉ(ပၼ်ႇၺႃႇ)လႆႈၼၼ်ႉလႄႈ ၽိုၵ်းသွၼ်လဵပ်ႈႁဵၼ်း တီႈလႂ်ၵေႃႈတိုၼ်းဢမ်ႇလူဝ်ႇလႆႈမဝ်မၢင်လွင်ႈ “ပၵ်းပိူင်” လႃးလႃး။
- ၵၢပ်ႈပၢၼ်မိူဝ်ႈလဵဝ် တႃႇလုၵ်ႈႁဵၼ်းၶိုၼ်ႈယႂ်ႇၵႂႃႇမိူဝ်းၼႃႈၼၼ်ႉ ပေႃးမႄႈလႄႈၶူးသွၼ် တိုၼ်းလူဝ်ႇသႂ်ႇၸႂ် သွၼ်ပၼ်လိၵ်ႈဢိင်းၵလဵတ်ႈ လႄႈ ၶွမ်ႇပိဝ်ႇတႃႇ တႄႉတႄႉ။
ၶေႃႈထၢမ်
[မႄးထတ်း]- တႃႇတေလဵပ်ႈႁဵၼ်းႁူႉမေႃ လႄႈ ၸပ်းယၢမ်ႈၵႂႃႇၼႂ်းၸၢတ်ႈပၢၼ်တူဝ်ၵဝ်ႇၼႆႉ
- - လိၵ်ႈလၢႆးပၢႆၵမ်လူဝ်ႇႁဵၼ်းမိူဝ်ႈလဵၵ်ႉ၊
- - တြႃးလူဝ်ႇႁဵၼ်းမိူဝ်ႈၵႄႇၼႆၼၼ်ႉ ၸဝ်ႈၵဝ်ႇႁၼ်ထိုင်ၸိူင်ႉႁိုဝ်?။ သပ်းလႅင်းၼႄတႃႉ?။
- ငဝ်ႈငႃႇပိုၼ်ႉထၢၼ် ၶွင် ၵၢၼ်လဵပ်ႈႁဵၼ်းႁူႉႁၼ်ၼမ်ႉၵတ်ႉၼႆႉပဵၼ်သင်?။
- ပေႃးမီးပၵ်းပိူင်ၸိုင် ႁိူၼ်းၵေႃႈတေပဵၼ်ႁူင်းႁဵၼ်း၊ ပေႃးဢမ်ႇမီးပၵ်းပိူင်ၸိုင် ႁူင်းႁဵၼ်းၵေႃႈဢမ်ႇပဵၼ်ႁူင်းႁဵၼ်းၼႆၼၼ်ႉ ၸဝ်ႈၵဝ်ႇႁၼ်ထိုင်ၸိူင်ႉႁိုဝ်?။
- ၼွၵ်ႈသေပၵ်းပိူင်ၼၼ်ႉ တႃႇတေလဵပ်ႈႁဵၼ်းႁူႉမေႃ လူဝ်ႇမီးငဝ်ႈငႃႇပိုၼ်ႉထၢၼ်သင်?။
- ဢမ်ႇသႂ်ႇၸႂ်သႂ်ႇၶေႃးၼႂ်းၵၢၼ်လဵပ်ႈႁဵၼ်းသေ ႁူႉမေႃၼၼ်ႉၸွင်ႇပဵၼ်လႆႈ?။
- လွင်ႈႁူႉမေႃၼႆႉ ၸွင်ႇယဝ်ႉတီႈၼႂ်းႁူင်းႁဵၼ်းလႆႈ?။
- ၵၢပ်ႈပၢၼ်တေႃႈလဵဝ် ၼင်ႇႁိုဝ်ပေႃးတေလိုမ်းၸႂ်ဢၼႃႇၵၢတ်ႈမိူင်းၼႃႈၶွင်တူဝ်ၵဝ်ႇၵႂႃႇလႆႈၼၼ်ႉ-လူဝ်ႇႁူႉမေႃသင်လၢႆလၢႆ?။